WYKŁAD

NAUKI CHRZEŚCIJAŃSKIEJ,

UŁOŻONY Z ROZKAZU

KLEMENSA VIII PAPIEŻA,

PRZEZ

KARDYNAŁA ROBERTA BELLARMINA

––––––––

SPIS PRZEDMIOTÓW

Potwierdzenie Klemensa VIII Papieża

Modlitwa przed Nauką

Modlitwa po Nauce

I. O Nauce Chrześcijańskiej i głównych jej częściach

II. Wykład Znaku Krzyża Świętego

III. Wykład Składu Apostolskiego

Artykuł pierwszy
Artykuł drugi
Artykuł trzeci
Artykuł czwarty
Artykuł piąty
Artykuł szósty
Artykuł siódmy
Artykuł ósmy
Artykuł dziewiąty
Artykuł dziesiąty
Artykuł jedenasty
Artykuł dwunasty

IV. Wykład Modlitwy Pańskiej

V. Wykład Pozdrowienia Anielskiego

VI. Wykład Dziesięcioro Bożego Przykazania

Pierwsze Przykazanie
Drugie Przykazanie
Trzecie Przykazanie
Czwarte Przykazanie
Piąte Przykazanie
Szóste Przykazanie
Siódme Przykazanie
Ósme Przykazanie
Dziewiąte Przykazanie
Dziesiąte Przykazanie

VII. Wykład Przykazań Kościelnych

VIII. Wykład Rad Ewangelicznych

IX. Wykład Sakramentów

1. Chrzest
2. Bierzmowanie
3. Ciało i Krew Pańska
(Wykład Mszy Świętej)
4. Pokuta
(Odpust)
5. Ostatnie Namaszczenie
(Skrucha)
6. Kapłaństwo
7. Małżeństwo

X. O cnotach w ogólności

XI. O cnotach Teologicznych

Wiara
Nadzieja
Miłość

XII. O cnotach Kardynalnych czyli głównych

XIII. O siedmiu darach Ducha Świętego

XIV. O Ośmiu Błogosławieństwach

XV. O uczynkach Miłosiernych

XVI. O grzechach i nałogach w ogólności

XVII. O grzechu Pierworodnym

XVIII. O grzechu Uczynkowym Śmiertelnym i Powszednim

XIX. O siedmiu grzechach głównych

XX. O grzechach przeciwko Duchowi Świętemu

XXI. O grzechach wołających o pomstę do Nieba

XXII. O czterech Ostatnich rzeczach człowieka

–––––––––––

Wykład Nauki Chrześcijańskiej (a), ułożony z rozkazu Klemensa VIII Papieża, przez kardynała Roberta Bellarmina. Na polski język przetłumaczony (b) i w Propagandzie wydany, w Rzymie 1844. Ku większej chwale Bożej, i ku zbawieniu bliźnich przedrukowany, str. 272.

(Pisownię i słownictwo nieznacznie uwspółcześniono; pominięto Dodatek Tłumacza na ss. 189-268. – Przyp. red. Ultra montes).

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Pozwolenie Władzy Duchownej:

Nota o autorze: "Św. Robert Bellarmin (Robertus), Biskup, Wyznawca, Doktor Kościoła; – święto 13 maja. Syn Wincentego Bellarmino i Cyntii z Cervinich, siostry papieża Marcelego II, przyszedł na świat w r. 1542 w Montepulciano (Toskania). Rodzina ta szlachecka nie posiadała większego majątku, przy tym obarczona była dwanaściorgiem dzieci. Robert odznaczał się niezwykłymi zdolnościami, toteż chlubnie ukończył studia w kolegium jezuickim rodzinnego miasta i w r. 1560 wstąpił w Rzymie do nowicjatu tegoż zakonu. Teologii słuchał w Padwie i Lowanium, gdzie otrzymał święcenia kapłańskie w r. 1570, po czym został kaznodzieją i profesorem uniwersytetu lowańskiego. W r. 1576 objął katedrę "kontrowersyj" w kolegium rzymskim, i tu przez 11 następnych lat wykładał wobec przedstawicieli różnych narodów obronę prawd wiary, zaczepianych przez protestantów. Jako przyboczny teolog, towarzyszył kardynałowi Gaetano w r. 1589–90 do Paryża. Powróciwszy, był ojcem duchownym kolegium rzymskiego i w tym czasie kierownikiem duchownym św. Alojzego [Gonzagi], którego też przygotował na drogę wieczności. Przez 3 lata zarządzał neapolitańską prowincją zakonną; odwołany z woli papieża, powrócił by pracować w kongregacjach rzymskich. W r. 1599 otrzymał kapelusz kardynalski, w r. 1602 stolicę arcybiskupią w Kapui. Po śmierci Klemensa VIII i Leona XI o mało nie został obrany papieżem. Z woli Pawła V zrezygnował z arcybiskupstwa, by cały czas poświęcić pracy w kongregacjach. Umarł 17 września r. 1621. Proces beatyfikacyjny ciągnął się głównie z powodu trudności natury politycznej przez blisko 300 lat, tak że beatyfikacja nastąpiła dopiero w r. 1923, kanonizacja w r. 1930, a w r. 1931 Bellarmin ogłoszony został doktorem Kościoła. Zwłoki spoczywają w kościele Al Gesu w Rzymie. Święto jego obchodzi się 13 maja (rocznica beatyfikacji). Robert Bellarmin to jeden z wielkich uczonych Kościoła, umysł jasny, świetny wykładowca, znawca całej współczesnej literatury religijnej, zarówno katolickiej jak i protestanckiej. Jego "Dysputy i kontrowersje o spornych kwestiach wiary chrześcijańskiej", wydane w 4 wielkich tomach, tłumaczone na różne języki, są po dziś dzień najpełniejszą obroną nauki katolickiej. Dwa dalsze dzieła "Katechizm większy i mniejszy" (c), wydawane wciąż jeszcze, tłumaczone na 60 języków, nie straciły nic na wartości. Ze słynnym jezuitą Salmeronem pracował nad wydaniem "Komentarza do Pisma świętego". Był też autorem wielu tomów kazań oraz znanych jeszcze dziś dzieł ascetycznych "O wiecznym szczęściu świętych", "O sztuce dobrego umierania", "O wstępowaniu duszy do Boga", "O wzdychaniu gołębicy", "O siedmiu słowach Chrystusa". Przy całej olbrzymiej wiedzy i powadze, jaką się cieszył, był zadziwiająco pokorny. Surowy i bezwzględny dla siebie, pełen miłości dla bliźnich, zwłaszcza ubogich, oddany całą duszą Chrystusowi i Kościołowi". – Biskup Karol Radoński, Święci i Błogosławieni Kościoła Katolickiego. Encyklopedia Hagiograficzna. Warszawa – Poznań – Lublin [1947], ss. 407-408.

Przypisy:
(a) Katechizm większy.

(b) Tłumaczenia na język polski katechizmu kard. Bellarmina w obecnym wydaniu dokonał ks. Aleksander Jełowicki na zlecenie papieża Grzegorza XVI. Zob. Encyklopedia Kościelna podług teologicznej Encyklopedii Wetzera i Weltego z licznemi jej dopełnieniami przy współpracownictwie kilkunastu duchownych i świeckich osób wydana przez X. Michała Nowodworskiego. Tom X. Karaici. – Kongregacje dekanalne. Warszawa 1877, s. 219.

(c) Zob. Św. Robert Bellarmin SI, Katechizm mniejszy czyli Nauka Chrześcijańska krótko zebrana. Oryginał włoski: La Dottrina cristiana composta per ordine della S. m. di Papa Clemente VIII dal ven. cardinale Roberto Bellarmino. Torino-Roma. Giacinto Marietti. 1899. Wersja łacińska katechizmu większego: S. Robertus Cardinalis Bellarminus SI, Doctor Ecclesiae, Catechismus, seu: Explicatio doctrinae christianae.

(Przypisy od red. Ultra montes).

© Ultra montes (www.ultramontes.pl)
Cracovia MMV, Kraków 2005